Sudan'da orduyla paramiliter Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasındaki çatışmalarda yaşanan katliamın yankıları sürüyor.
Ülkenin batısındaki Darfur bölgesinin en büyük kenti Faşir yaklaşık 18 aydır HDK'nin kuşatması altındaydı. Hafta sonu patlak veren şiddetli çatışmaların ardından şehir, pazar günü büyük ölçüde HDK'nin kontrolüne girdi.
Peki, Sudan’da neler oluyor?
15 Nisan 2023
▪️ Sudan’da ordu ile Darfur’daki paramiliter Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında çatışmalar başladı
▪️ Çatışmalar kısa sürede ülke geneline yayıldı, milyonlarca kişi evini terk etti
2023 – 2024
▪️ HDK, ülkenin batısındaki Darfur bölgesinde etkisini artırdı
▪️ 5 eyaletten 4’ünü kontrol altına alan HDK, Kuzey Darfur’un merkezi Faşir’i kuşattı
▪️ Şehir aylarca süren saldırılarla ağır hasar aldı
Mayıs 2024 – Ekim 2024
▪️ Faşir’i çevreleyen bölgelerde 260’tan fazla saldırı düzenlendi
▪️ HDK’nin sivillere yönelik “etnik temizlik” suçlamaları gündeme geldi
▪️ BM ve insan hakları örgütleri, sivil ölümlerine dair görüntüleri “tüyler ürpertici” olarak niteledi
26 Ekim 2024
▪️ HDK, Faşir’deki Sudan ordusuna bağlı 6. Piyade Tümeni’ni ele geçirdiğini duyurdu
▪️ Kent büyük ölçüde HDK kontrolüne geçti
▪️ Sudan Doktorlar Ağı: “HDK dün akşam vahşi bir katliam gerçekleştirdi.”
26–29 Ekim 2024
▪️ BM Uluslararası Göç Örgütü (IOM): Faşir’den 62 bin 263 kişi kaçtı
▪️ Her gün binlerce sivil güvenli bölgelere ulaşmaya çalıştı
▪️ BM Sözcüsü Stephane Dujarric: “Durum korkunç, insanlar çaresizce kaçıyor.”
29 Ekim 2024
▪️ DSÖ Genel Direktörü Ghebreyesus:
“Sudan’da milyonlarca insan, sağlığa yönelik saldırılar ve yardımların engellenmesi nedeniyle sağlık hizmetlerinden mahrum.”
▪️DSÖ ekipleri Tavila ve çevresine yardım gönderdi; Faşir’den kaçan ailelere kolera ve beslenme tedavisi sağladı:
“Daha fazlasını sunmaya hazırız ama erişime ihtiyacımız var. Hayatlar buna bağlı.”
Ekim 2024 – Kasım 2024
▪️ HDK’nin sivillere yönelik infaz ve işkence görüntüleri sosyal medyaya yansıdı
▪️ BM: “Faşir’de sivillerin kaçırıldığı ve gasbedildiği yönünde raporlar geliyor.”
– Yardım kuruluşlarının bölgeye erişimi neredeyse tamamen engellendi.
6 Ekim 2025
▪️ Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM), Darfur’daki savaş suçlarından Ali Muhammed Ali Abd-Al-Rahman’ı suçlu buldu
▪️ Bu karar, 2003’ten beri süren Darfur dosyasında verilen ilk mahkumiyet oldu
▪️ HDK lideri Muhammed Hamdan Dagalu hakkında hala bir suçlama bulunmuyor
Türkiye’den tepki
▪️ Cumhurbaşkanı Erdoğan:
“Faşir’de sivillere karşı işlenen zulümleri en güçlü biçimde lanetliyoruz.”
▪️ Dışişleri Bakanlığı:
“Hızlı Destek Kuvvetlerinin kontrolüne geçen Faşir’de sivillere yönelik zulmü şiddetle kınıyoruz. Çatışmalar durmalı, yardımlar engelsiz ulaşmalı.”
▪️ Türkiye, Sudan’ın birliği, toprak bütünlüğü ve egemenliği konusundaki desteğini yineledi
Genel tablo
▪️ 15 Nisan 2023’ten bu yana süren çatışmalar, 14 milyondan fazla kişinin ülke içinde ve dışında yerinden olmasına yol açtı
▪️ Faşir’in düşmesiyle Darfur’da insani kriz derinleşti; sağlık hizmetleri çöktü, siviller korumasız kaldı
