Mark Zuckerberg yıllar önce dizüstü bilgisayarının kamerasını bantladığında birçok kişi bunu “abartılı bir önlem” olarak görmüştü. Ancak söz konusu dünya liderleri olduğunda mesele yalnızca mahremiyet değil; siber saldırılar, teknik takip ve hatta biyolojik istihbarat riski devreye giriyor. Devlet başkanlarının teknolojiyle kurduğu mesafe, aslında üst düzey güvenlik stratejilerinin bir parçası.
Liderler telefonlarını neden farklı kullanıyor?
İsrail Başbakanı Netanyahu’nun telefon kamerasını kapattığı görüntüler dikkat çekmişti. Bu tercih yalnızca sembolik değil. Liderlerin kullandığı cihazlar çoğu zaman modifiye edilmiş, kamera ve mikrofon erişimleri sınırlandırılmış ya da fiziksel olarak devre dışı bırakılmış oluyor. Netanyahu’nun bir dönem Samsung Galaxy S21 kullandığı öne sürülse de, asıl önemli olan model değil; cihazın güvenlik yapılandırması.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in kamuya açık bir etkinlikte kendisine uzatılan telefonu alış biçimi de uzun süre konuşulmuştu. Güvenlik protokollerine göre kaynağı belirsiz elektronik cihazlar potansiyel tehdit kabul ediliyor. Patlayıcı riskinden veri sızıntısına kadar birçok ihtimal değerlendiriliyor. Bu nedenle liderler, kendilerine ait olmayan cihazlarla temas ederken temkinli davranıyor.
Putin’in yurt dışı ziyaretlerinde uygulanan hijyen prosedürleri ise biyolojik istihbarat endişesinin bir örneği. Uluslararası basına yansıyan iddialara göre, liderin kişisel atıkları dahi analiz edilme riskine karşı özel güvenlik zinciriyle taşınıyor. Çünkü sağlık durumu, kullanılan ilaçlar ve genetik veriler devlet sırrı kapsamında değerlendirilebiliyor.
Trump ve “iki telefon” dönemi
Donald Trump göreve geldiğinde kişisel akıllı telefon kullanım alışkanlıkları güvenlik birimlerini zorlamıştı. Daha sonra kendisine, özellikleri sınırlandırılmış iki ayrı cihaz tahsis edildiği açıklandı. Bir cihaz yalnızca görüşme için, diğeri ise sosyal medya ve haber takibi için yapılandırılmıştı. Kamera, konum ve bazı uygulamalar ise devre dışı bırakılmıştı.
Barack Obama da görev süresince özel olarak güvenlikten geçirilmiş BlackBerry ve iPhone kullanmış, mesajlaşma ve fotoğraf gibi bazı özelliklerin kapalı olduğunu kamuoyuyla paylaşmıştı.
Çin ve Fransa’nın yaklaşımı
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in ise Batı menşeli yazılımlara mesafeli durduğu biliniyor. Yerli üretim cihazlar tercih edilirken, bu telefonlar küresel servislerden izole edilmiş özel ağlarda çalışabiliyor.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un kullandığı “Teorem” adlı cihaz da dikkat çekici. Savunma şirketi Thales tarafından geliştirilen bu telefon, sıradan bir akıllı telefondan çok şifreli bir haberleşme terminaline benziyor ve yalnızca devlet içi iletişim için kullanılıyor.
